Özgüven Nasıl Kazanılır?

Özgüven, yaşamla baş etmemizi ve sorunlarla gerçekçi biçimde mücadele etmemizi kolaylaştıran önemli bir kişisel özelliktir. Özgüven kazanma süreci, yaşamın zorluklarıyla başa çıkabilecek güce sahip olduğumuzu ve mutlu olmaya layık olduğumuzu deneyimleyerek öğrenmektir. Bu, her şeyi kusursuz yapacağımıza inanmak değil; elimizden geleni yapabileceğimizi bilerek adım atmaktır.

Özgüven insana güç verir, enerjisini artırır ve daha fazla çaba göstermeye özendirir. Başarılarımızla gurur duymamıza, onlardan keyif almamıza ve hedeflerimizin peşinden gitmemize destek olur. Özgüvenimiz güçlü olduğunda başarı bize daha doğal ve ulaşılabilir gelir. Ancak bu, sınırlarımızı yok saymak ya da her konuda en iyisini bildiğimizi düşünmek anlamına gelmez. Dengeli bir güven, hem yapabileceklerimizi görmeyi hem de gelişmemiz gereken yönleri kabul etmeyi içerir.

Özgüven eksikliği ile aşırı güven arasındaki denge

Özgüvenimiz olmadığında, bir işi yapabilme yeteneğimizden emin olamayız. Gerekli beceri ve deneyime sahip olduğumuzu bilsek bile daha önce hiç yapmadığımız bir işle karşılaştığımızda endişelenebiliriz. Karar vermemiz, inisiyatif kullanmamız veya yeni insanları sürece dâhil etmemiz gerektiğinde rahatsız ve huzursuz hissetmemiz de mümkündür. Böyle zamanlarda yaşadığımız tereddüt, her zaman yetersiz olduğumuzu göstermez; bazen yalnızca yeni bir durumla karşı karşıya olduğumuzu hatırlatır.

Diğer uçta ise aşırı güven vardır. Bu durumda sınırlarımızı kabul etmek istemeyebilir, yeteneklerimiz hakkında gerçekçi olmayan düşüncelere kapılabiliriz. Üzerimize gereğinden fazla iş alıp her zaman iyi sonuç çıkaramayabiliriz. En iyiyi bizim bildiğimizi düşünmek, önerileri göz ardı etmemize ve yardım etmek isteyenleri reddetmemize yol açabilir. Sağlıklı özgüven, ne kendimizi küçümsemek ne de yapabileceklerimizi abartmaktır.

Dengeli bir güvenle işe başladığımızda, elimizden gelenin en iyisini yapmaya ve kabul edilebilir bir sonuç ortaya koymaya odaklanırız. Bir şeyi başaramadığımızda mazeret üretmek yerine yeniden denemeyi seçebiliriz. İlk seferinde doğru anlayamadığımız ya da yapamadığımız bir işin dünyanın sonu olmadığını biliriz. Hatalarımızı sürekli dert etmek yerine onlardan ders çıkarır, karşılaştığımız sorunlarla daha iyi baş edebiliriz.

Özgüveninizi etkileyen durumları fark edin

Birçoğumuz bazı zamanlarda, bazı insanlarla ve belirli durumlarda kendimizi güvenli hissederken başka koşullarda özgüvenimizi yitiririz. Bu yüzden kendimize olan güvenimizi nelerin yükselttiğini ya da azalttığını anlamaya çalışmak önemlidir. Özgüven nasıl kazanılır sorusuna yanıt ararken, önce hangi ortamlarda rahat olduğumuzu ve hangi anlarda kendimizden şüphe ettiğimizi dürüstçe gözlemleyebiliriz.

Kendinize şu soruları sorun: Yeteneklerinizden emin olduğunuz ve kendinizi rahat hissettiğiniz zamanlar hangileri? Hangi insanların yanında özgüveniniz daha yüksek; onların söyledikleri veya yaptıkları size nasıl hissettiriyor? Kendinize olan güveniniz en çok ne zaman azalıyor? Hangi insanlar, durumlar, sözler ya da davranışlar kendinizi güvensiz hissetmenize neden oluyor?

Bu sorulara cevap verirken yeni ve henüz hazır hissetmediğiniz durumları ya da kendinizi iyi hazırladığınız, dış görünüşünüzden memnun olduğunuz zamanları düşünebilirsiniz. Özgüven çoğu zaman kendimizi nasıl hazırladığımız ve kendimizi nasıl gördüğümüzle ilişkilidir. Üstelik sabit bir duygu değildir; gelip gidebilir, azalıp artabilir. Bazı günler kendimizi daha güçlü hissederken bazı günler arkadaşlarımızın yanında yetersiz olduğumuzu düşünebiliriz. Kendi yeteneklerimizi sürekli başkalarınınkiyle kıyaslamak da bu hissi artırabilir.

Özgüven geliştirme yolları: başarılarınızı ve güçlü yönlerinizi hatırlayın

Özgüvenimizin zayıfladığı zamanlarda ilk yapabileceğimiz şeylerden biri, hiç kimsenin mükemmel olmadığını kabul etmektir. Başka insanların sizde olmayan becerileri olabilir; ancak sizin de onların yapamadığı şeyleri yapabiliyor olmanız muhtemeldir. Herkesin güçlü olduğu alanlar farklıdır. Bu nedenle kendinizi yalnızca başkalarının başarılı olduğu yönlerle ölçmek yerine, kendi yeteneklerinizi ve ilerleyebileceğiniz alanları görmeye çalışın.

Özellikle gelişmek istediğiniz ve çaba gösterebileceğiniz alanlara odaklanın. Yapabileceklerinizi aklınıza getirin; henüz yapamadıklarınız için aşırı endişelenip oraya takılı kalmayın. Özgüven nasıl artırılır diye düşünürken geçmişte başardıklarınızı hatırlamak da iyi bir başlangıçtır. Sahip olduğunuz yetenekleri, iyi kullandığınız becerileri ve güvenle davrandığınız için kazançlı çıktığınız zamanları düşünün. Bu anılar, kendinizle ilgili daha dengeli bir değerlendirme yapmanıza yardımcı olabilir.

Güven duygusunu eyleme dönüştürün

Özgüven geliştirme yolları yalnızca güçlü yanlarımızı düşünmekten ibaret değildir; onları kullanabileceğimiz adımlar atmayı da gerektirir. Yeteneklerinizi önemseyin ve kabuğunuzdan çıkın. Daha rahat ve girişken davranmayı öğrenin, fikirlerinizi sesli ifade edin ve sorumluluk alın. İş yaşamında karar alma süreçlerinde ve uygulamalarda daha aktif olmak, kendinizi göstermeniz için bir fırsat yaratabilir. Enerjik ve girişken bulduğunuz insanları kendinize örnek alabilirsiniz.

Cesaretli olun; hata yapmaktan korkmayın. Başarısızlıkları birer ders ya da başarı yolunda verilen küçük molalar olarak düşünmek, yeniden denemeyi kolaylaştırabilir. Her girişimin kusursuz sonuçlanması gerekmez. Önemli olan, yaşadığınız deneyimden ne öğrendiğinizi fark etmek ve bir sonraki adımda bu bilgiden yararlanmaktır. Attığınız her adımda kendinize dair yeni bir şey görür, elde ettiğiniz başarılarla özgüveninizin geliştiğini fark edebilirsiniz.

Yazan: İsmet Barutcugil