Değerlerinize Göre Yaşamak

Bir itirafta bulunacağım.

Kendimi çalışkan ve hırslı biri olarak görsem de —ailem ve arkadaşlarım da beni böyle tanımlasa da— çalışkan olduğumu nadiren hissediyorum. On sekiz saatlik çalışma günleri ve uluslararası konferanslar için yaptığım yoğun seyahatler bana sıkı çalışmak gibi gelmiyor. Hatta tam tersine, dünyadaki en güzel tatilmiş gibi geliyor. Çalışmak zorunda olmadığım bir konumda olsam bile, yapmayı en sevdiğim şey bu.

Uluslararası alanda çok satan onlarca kitabımı ya da çalışmalarımı güncel tutmak için yaptığım araştırmaları gördüyseniz, disiplinli biri olduğumu düşünebilirsiniz. Öyle olduğuma çok emin değilim. Ama bunun önemi yok; çünkü sevdiğiniz bir işi yapıyorsanız onu disiplin bakımından değerlendirmezsiniz. Amacınızı gerçekleştirmek öyle mutluluk vericidir ki o işi yapmak için sabırsızlanırsınız.

Benim hayatım hakkındaki düşüncem de bu: Her gün araştırma yapmak, yazmak, seyahat etmek ve öğretmek için yataktan kalkmayı iple çekiyorum. Verdiğim seminerler, yazdığım kitaplar, yürüttüğüm araştırmalar ve yaptığım yolculuklar, hayal edebileceğim en heyecanlı ve mutluluk verici etkinlikler arasında. Vereceğim semineri, yeni danışanımla görüşmeyi ve kitabımı hazırlamak için masaya oturmayı sabırsızlıkla bekliyorum. Birkaç gün içinde pek çok şehir ve ülkeye gitmemi gerektiren yoğun seyahat programım da cabası.

Değerlerine göre yaşamak ne anlama gelir?

Hayatım nasıl bu kadar ilham dolu olabiliyor? Sıra dışı bir şansa sahip olduğumdan ya da para kazanmak konusunda hırslı ve başarılı olduğumdan değil. Capcanlı bir hayatım var; çünkü değerlerime —araştırma, yazma, seyahat etme ve öğretme— göre yaşıyor, hedeflerimi ve isteklerimi de bu değerler doğrultusunda belirliyorum.

Değerlerine göre yaşamak, yalnızca değerli bulduğun şeyleri sıralamak değildir. Bu değerlerin günlük yaşamındaki seçimlerde, hedeflerinde ve zamanını ayırdığın işlerde karşılığını bulmasıdır. Kişisel değerler, neye yönelmek istediğini anlamana yardımcı olur; hedeflerin de bu yönelimi hayata taşımanın bir yolu hâline gelir. Bir hedef sana anlamlı geliyorsa, ona doğru ilerlemek yalnızca yapılması gereken bir iş gibi değil, istediğin yaşamın bir parçası gibi hissedilebilir.

Değerlerimi anlayabildiğim ve hedeflerimi onlara göre belirlediğim için çok kazançlı çıktım. Araştırma yapmak, yazmak, seyahat etmek ve öğretmek benim için önemli olduğu için bu alanları mümkün olduğunca yakından bir araya getiren bir meslek seçebildim ve iş kurabildim. Değerlerime yürekten bağlı kaldığımda liderliğime, yaratıcılığıma ve enerjime daha fazla erişebildiğimi gördüm. Hayatımdaki uğraşlar değerlerimi karşılamaya yöneldikçe yaşamım da benim için anlamlı ve zengin hâle geldi.

Değerlerinizi hedeflerinize ve mesleğinize yansıtın

Bu yaklaşımı kendi yaşamına taşımak için önce kendine şu soruyu sorabilirsin: “Değerlerime göre nasıl yaşarım?” Cevap, başkalarının önemli bulduğu şeyleri benimsemek zorunda olduğun anlamına gelmez. Hangi etkinliklerin seni heyecanlandırdığını, hangi işleri yaparken zamanını ve emeğini vermeye istekli olduğunu düşün. Benim için araştırmak, yazmak, seyahat etmek ve öğretmek öne çıkıyor; senin yanıtların farklı olabilir. Önemli olan, kendi değerlerini tanımak ve seçimlerini bunlarla ilişkilendirmektir.

Kişisel değerlere göre hedef belirleme, hedefin yalnızca dışarıdan başarılı görünmesine değil, senin için ne ifade ettiğine de bakmayı gerektirir. Kendine, bu hedefin hangi değerini desteklediğini ve ona ulaşmak için yapacağın çalışmaların sevdiğin uğraşlarla nasıl bağ kurduğunu sor. Böylece bir hedefi, yalnızca tamamlanması gereken bir madde olarak değil, hayatında önem verdiğin şeylere yaklaşmanın bir yolu olarak görebilirsin.

Meslek seçimi de benzer bir uyumla ele alınabilir. Değerlere uygun meslek seçimi, herkes için tek bir doğru meslek bulunduğu anlamına gelmez; kişinin değer verdiği faaliyetlerle yaptığı iş arasındaki bağı fark etmesi demektir. Benim örneğimde araştırma, yazma, seyahat ve öğretme bir araya geliyor. Kendi işini değerlendirirken de hangi yönlerinin sana anlam ve heyecan verdiğini, hangi yönlerinin önemli bulduğun şeylerle örtüştüğünü düşünebilirsin.

Değerler iş ve ilişkilerde neden önemlidir?

Sevdiğiniz işi yaptığınızda işiniz anlamlı ve tatmin edici olur. Hayatınız, değerlerinizi destekleyen insanlarla ve etkinliklerle dolduğunda da kendinizi daha tatmin olmuş hissedersiniz. Bir ilişkide ise iki tarafın değerlerinin karşılıklı olarak kabul edilmesi, ilişkinin doyumunu derinleştirebilir. Buradaki önemli nokta, herkesin aynı şeylere değer vermesi değil; birbirinin önemsediği şeyleri tanıması ve bunlara yer açabilmesidir.

Değerler Prensibi’ni anlamak, sıra dışı bir hayata sahip olmamı sağladı. Siz de değerlerinizi bilip anladığınızda ve hedeflerinizi belirlerken onları kullandığınızda, yaşamınızı önem verdiğiniz şeylerle daha uyumlu hâle getirebilirsiniz. Böyle bir hayat sürebilmek için gereken her şeye sahipsiniz. İşin anahtarı, sizin için gerçekten önemli olanı fark etmek ve seçimlerinizi bu doğrultuda yapmaktır.

Değerler Prensibi

John DEMARTİNİ