Hayalde Canlandırma ve İmgeleme

İmgeleme ve hayalde canlandırma nedir?

Hayalde canlandırma ya da zihinsel görüntüleme, dikkati aklın iç dünyasına yönelten bir çalışmadır. Bir rehber, örneğin “Yumuşak kumlu bir plajda yürüdüğünüzü düşünün” diyebilir; dinleyen kişi de bu yönergeden yola çıkarak kendi zihinsel görüntülerini oluşturur. Zihinsel görüntüleme nedir? En yalın hâliyle, zihinde bir görüntü, ses veya duyum canlandırma ve bu deneyime dikkat verme becerisidir.

Aslında herkesin zihninden görüntüler, fikirler ve çağrışımlar geçer. İmgeleme çalışmasında amaç, bunları zorla üretmek değil; dikkati onlara yöneltmeyi ve içimizde beliren görüntüleri tanımayı öğrenmektir. Yaratıcı görüntüleme, yaşamımızda açığa çıkarmak istediğimiz yönleri fark etmemize yardımcı olabilir. Bu süreci bir sınav gibi değil, merakla yaklaşacağımız bir oyun gibi düşünün; içimizdeki çocuğa da bu oyunda yer açalım.

Başlangıçta tek bir görüntü üzerinde durun. Onu bir süre zihninizde tutmak kolaylaştıkça yeni ayrıntılar ekleyebilirsiniz. Hemen belirgin bir görüntü oluşmaması da başarısız olduğunuz anlamına gelmez; deneyiminiz bir ses, dokunma hissi ya da yalnızca bir çağrışım şeklinde ortaya çıkabilir.

İşin sırrı hiçbir zaman zorlamamaktır. Verilen konu üzerine görüntü hemen belirmiyorsa zihninizin sakinleşmesine izin verin. Görüntüleri görmek için uğraşmak yerine, onların kendiliğinden ortaya çıkmasını bekleyin; önünüzden bir film gibi geçerlerken sakin ve kayıtsız bir seyirci olun. Dikkatiniz başka düşüncelere kayarsa bunları bastırmaya çalışmayın. Fark edin, geçmelerine izin verin ve yeniden “filminize” dönün. Bu yaklaşım, imgeleme sırasında dikkati toparlamayı kolaylaştırır.

Hoş olmayan ya da tehdit edici görüntüler oluşursa onları da sevgi ve anlayışla karşılayın. Kendinize, “Bu görüntü bende ne uyandırıyor?” diye sorabilirsiniz. Burada amaç görüntüyü doğru ya da yanlış diye yargılamak değil, sizdeki çağrışımı fark etmektir. Zihinsel sahneleri bir seyirci gibi izleyebilir ya da kendinizi sahnenin içinde, rol alan kişi olarak görebilirsiniz. Örneğin çikolatalı tatlılarla dolu bir masayı uzaktan seyredebilir; isterseniz kendinizi tatlıları yerken, çikolatanın parmaklarınızda eriyişini hissederken canlandırabilirsiniz.

Kurduğumuz görüntülerin yaratıcıları biziz. Onları nadir bulunan, vazgeçilmez arkadaşlarımız gibi kabul edebiliriz: Bazen içimizde ne olup bittiğini ve çevremizle nasıl ilişki kurduğumuzu anlamamıza yardımcı olurlar.

Kontrol Sende Kitabım için lütfen aşağıdaki linke tıklayınız

Hayalde canlandırmanın türleri

Hayalde canlandırma herkeste aynı biçimde yaşanmaz. Deneyiminiz aşağıdaki yollardan biriyle veya birkaçının birleşimiyle ortaya çıkabilir:

• İşitsel canlandırma: Zihninizde sesler duymak; örneğin dalga sesini ya da bir sözü hatırlamak.
• Görsel canlandırma: İç ekranınızda belirgin ya da silik görüntülerin belirmesi.
• Duyusal canlandırma: Bir görüntüyü dokunma, tat, koku veya bedensel duyumlarla algılamak.

Başlangıçta bir şey “görmüyorsanız” kendinizi görsel canlandırmaya zorlamayın. Size en doğal gelen yolu keşfetmek için şu kısa çalışmayı deneyin. Bir arkadaşınızdan aşağıdaki kelimeleri aralarında birer dakika bırakarak okumasını isteyin ya da kelimeleri aynı aralıklarla kaydedin: çilek, deniz, yıldırım, yağmur, yılan, kaktüs, gül. İsterseniz listeye yeni kelimeler de ekleyebilirsiniz.

Her kelimeyi dinlerken sizde ne oluştuğuna dikkat edin. Çileği gördünüz mü, yoksa kokusunu mu hatırladınız? Yıldırımı duydunuz mu? Kaktüsün dikenlerini elinizde hissettiniz mi? Alıştırma bittiğinde yaşadıklarınızı kâğıda yazın ve en sık kullandığınız canlandırma biçimini not edin. Buradaki amaç bir sonuç elde etmek değil, zihninizin nasıl çalıştığını merakla gözlemlemektir.

Bir sonraki çalışmada, önce gevşemek için kendinize zaman ayırın. Daha önce öğrendiğiniz gevşeme alıştırmalarından veya ikili solumadan yararlanarak zihninizi sakinleştirin. Aşağıdaki yönergeleri bir arkadaşınızdan okumasını isteyebilir ya da yavaşça okuyup kendiniz uygulayabilirsiniz.

“Gözlerinizi kapatın ve önünüzde bir meyve sepeti hayal edin. Kolunuzu uzatıp bir portakal alın. Sulu meyveden kocaman bir parça ısırın. Ağzınızın iki yanından akan ve boynunuzdan süzülen portakal suyunu hissedin. Birden, bunun portakal değil limon olduğunu fark edin. Şimdi ne hissettiniz? Ağzınızdaki tat nasıl? Onu yutmuş muydunuz?”

“Kış. Buz tutmuş, üzeri yumuşak bir kar örtüsüyle kaplı, çok derin olmayan bir nehrin üzerinde yürüyorsunuz. Aniden sağ ayağınızın altındaki buz kırılıyor ve ayağınız buzlu suya dalıyor. Ne hissediyorsunuz?”

Her iki çalışmanın ardından bedeninizde ve duygularınızda oluşan duyumları not edin. Bu küçük imgeleme alıştırmaları, zihinsel canlandırmanın yalnızca görüntüden ibaret olmadığını; tat, ses ve bedensel hislerle de yaşanabildiğini fark etmenizi sağlar.

Hayalde canlandırma teknikleri: adım adım uygulama

Hayalde canlandırma teknikleri için aşağıdaki sırayı izleyebilirsiniz. Her aşamayı kendi hızınızda deneyin; önemli olan görüntüyü zorlamak değil, deneyime dikkatinizi vermektir.

• Gevşeme: Alıştırmadan önce bedeninizi ve zihninizi rahatlatın. Kaynak metindeki yaklaşıma göre bu hazırlık, dikkatinizi çalışmaya yöneltmenize ve duyumları daha açık fark etmenize yardımcı olur.
• Yoğunlaşma: Sakinleştiğinizde dikkatinizi tek bir görüntüye veya yönergeye verin. Zihniniz başka düşüncelere kayarsa bunu fark edip nazikçe çalışmaya dönün.
• Duyuların oyunu: Görüntünün renklerini, seslerini, dokusunu, tadını ve sizde uyandırdığı diğer hisleri gözlemleyin. “Ne görüyorum, ne duyuyorum, ne hissediyorum?” soruları deneyiminizi ayrıntılandırabilir.
• Canlandırma: Gevşeme ve yoğunlaşmanın ardından sahnenin zihninizde oluşmasına izin verin. Görüntü belirgin değilse onu tamamlamaya çalışmayın; size gelen ses veya duyumla devam edin.
• İfade etme: Alıştırma sonrasında izlenimlerinizi yazıyla, resimle, heykelle, dansla, başka hareketli anlatımlarla veya şarkıyla ifade edebilirsiniz. Anlatım sözlü ya da sözsüz olabilir; bir grupla paylaşmak da deneyim üzerine düşünmenizi sağlayabilir.
• Yansıtma: Ardından kısa bir meditasyon ya da sessiz düşünme zamanı ayırın. Görüntüler ve onlarla birlikte gelen hisler üzerinde durun; bu deneyimin sizin için ne ifade ettiğini kendi gözleminizle değerlendirin.

Bilinçli Yaratma Sanatı Kitabım İçin lütfen aşağıdaki linke tıklayınız

İmgeleme alıştırması: kendinizi bir ağaç olarak canlandırın

Bizi çevreleyen dünyayı daha iyi kavrayabilmek için önce kendimizi tanımamız gerekir. Bu hayalde canlandırma çalışmasında kendinizi bir ağaç olarak düşünün. Bedeniniz, duygularınız ve düşüncelerinizle ağaca dönüşün; ağaç sizin aynanız olsun ve onun aracılığıyla kendinizde yeni yönler keşfedin. Yalnız çalışıyorsanız yönergeleri, aksi belirtilmedikçe aralarda yaklaşık 10 saniye bırakacak şekilde kaydedebilirsiniz.

Karından gevşeme tekniğini uygulayarak rahatlayın. Birkaç dakika ara verin. Bedeninizin gittikçe hafiflediğini ve baskılardan arındığını hayal edin. Soluk alın… Soluk verin…

Şimdi kendinizi güzel bir ormanın kıyısında düşünün. Rüzgârın yaprakların arasındaki hışırtısını dinliyorsunuz. Bu yumuşak sesin rehberliğinde, iki yanı çalılar ve çeşit çeşit çiçeklerle çevrili küçük bir patikada yürüyorsunuz. Önünüzde muhteşem bir ağaç beliriyor. Dikkatinizi ona verin: Ne kadar uzun? Büyük mü, küçük mü? Dalları genişçe yayılmış mı, yoksa yalnızca birkaç dalı mı var? Yaprakları nasıl görünüyor; koyu yeşil mi, uzun mu, kısa mı, iğne yapraklı mı? Gövdesine bakın ve elinizle kabuğuna dokunun. Nasıl hissediliyor: Pürtüklü mü, düz mü? Rengi ne?

Ağaca gittikçe yaklaşın ve sonra onun içine girdiğinizi hayal edin. Nasıl hissediyorsunuz? Hafif ve serin bir rüzgâr yapraklarınızın ve dallarınızın arasından esmeye başlıyor. Bu size nasıl geliyor?

Aniden bir ağaçkakan dallarınızdan birine konuyor. Gövdenize yaklaşıyor ve gagasıyla kabuğunuzu gagalamaya başlıyor. Ne hissediyorsunuz? Kuş başka ağaçlara doğru uçarken ormandan gelen sesleri bir ağacın algısıyla dinleyin. Ne duyuyorsunuz? Şimdi çevrenize bir ağacın görüşüyle bakın. Ne görüyorsunuz?

Derin bir nefes alın. Nefes verirken yeniden insan kimliğinize dönün. Ağaçtan insana geçerken hislerinizde ne değişti? Tamamen kendinize döndüğünüzde ağacınıza bakın ve size yaşattığı deneyim için ona teşekkür edin.

Zihninizde patikadan geri dönün ve bulunduğunuz odaya varana kadar yürüyün. Odanın farkına varın, çevrenizdeki sesleri dinleyin ve solunumunuzu hissedin. Hazır olduğunuzda ellerinizi kuvvetlice birbirine sürtün, yüzünüze hafifçe masaj yapın ve deneyiminizi algılamak için kendinize birkaç dakika verin. Ardından yaşadıklarınızı yazıyla, resimle veya bir grupla çalışıyorsanız sözlü olarak ifade edin.

Bu çalışma, imgelemenin yalnızca bir sahneyi zihinde görmekten ibaret olmadığını; ses, dokunma, duygu ve bedensel algıları da içerebileceğini deneyimlemenize alan açar. Görüntülerinizin nasıl oluştuğunu yargılamadan gözlemleyin ve size en doğal gelen biçimi keşfedin.

Chislaine D. Martel
Ben Enerjiyim