Özgüven Nasıl Kazanılır?

Özgüven nasıl kazanılır? Bu sorunun cevabı öncelikle kendimizi, yeteneklerimizi ve sınırlarımızı doğru tanımakta yatar. Özgüven; yaşamla baş etmeyi, sorunlarla gerçekçi biçimde mücadele etmeyi ve zorluklar karşısında yeniden denemeyi kolaylaştırır. Özgüven kazanmak, önemli güçlüklerle başa çıkabilecek yanlarımızı fark etmek ve kendimizi mutlu olmaya layık görmekle ilgilidir.

Kendimize duyduğumuz güven bize güç verir, çabamızı sürdürmemize ve başarılarımızdan keyif almamıza yardımcı olur. Bu nedenle hem özel yaşamımızda hem de iş yaşamımızda kendimize ilişkin gerçekçi ve sağlıklı bir bakış geliştirmek önemlidir. Bu, kendimize sürekli olumlu şeyler söylemekten ibaret değildir; güçlü ve gelişime açık yönlerimizi kabul etmeyi, başarılarımızı görmeyi ve başarısızlıklarımızdan ders çıkarmayı da içerir.

Özgüven Nedir?

Özgüven, kişinin kendi yeteneklerine ve kararlarına gerçekçi biçimde güvenebilmesidir. Kendine güvenmek, her şeyi yapabileceğimizi düşünmek anlamına gelmez. Neleri yapabildiğimizi, hangi alanlarda gelişmemiz gerektiğini ve ihtiyaç duyduğumuzda yardım isteyebileceğimizi bilmektir.

Başka insanlar ve yaşadığımız olaylar kendimize duyduğumuz güveni etkileyebilir. Bu duygu her durumda aynı düzeyde olmayabilir; kimi zaman kendimizi rahat ve güçlü hissederken kimi zaman şüpheye düşebiliriz. Amaç, kendimizi olduğumuzdan daha güçlü göstermek değil, yeteneklerimizi ve sınırlarımızı gözeterek yaşama yaklaşabilmektir. Aşırı güvenle hareket etmek de hem kendimizi hem çevremizdekileri zorlayabilir.

Özgüven Eksikliği Belirtileri Nasıl Ortaya Çıkar?

Özgüven eksikliği belirtileri, bir işi yapabilme becerimizden emin olamamak, karar verirken kendimizden şüphe etmek ya da yeni durumlar karşısında gereğinden fazla endişelenmek şeklinde görülebilir. Gerekli beceri ve deneyime sahip olduğumuzu bilsek bile, daha önce karşılaşmadığımız bir işle ilgili kaygı duyabiliriz.

Özellikle karar vermemiz, inisiyatif almamız veya yeni insanlarla birlikte çalışmamız gerektiğinde rahatsızlık hissedebiliriz. Bazen bir işi yapabilecek bilgi ve beceriye sahip olduğumuz hâlde kendimizden şüphe eder; yeni bir işe başlamaktan, düşüncelerimizi başkalarının yanında ifade etmekten ya da sorumluluk almaktan geri dururuz.

Bu durumları fark etmek, kendimize güvenimizin hangi koşullarda azaldığını anlamak için iyi bir başlangıçtır. Buradaki örnekler, kendimizi gözlemlemeye yardımcı olabilir; her insanın deneyimi aynı olmak zorunda değildir.

Aşırı Özgüven de Sorun Olabilir

Kendine yeterince güvenmemenin karşısında aşırı güven de farklı sorunlara yol açabilir. Bu durumda sınırlarımız olduğunu kabul etmek istemeyebilir, yeteneklerimiz hakkında gerçekçi olmayan düşüncelere kapılabiliriz. Üzerimize gereğinden fazla iş alıp her işi iyi biçimde tamamlayamayabiliriz.

En iyiyi bizim bildiğimizi düşünüp önerileri göz ardı etmek veya yardım etmek isteyenleri reddetmek de bu yaklaşımın sonuçları olabilir. Sağlıklı özgüven, ne kendimizi küçümsemek ne de olduğumuzdan daha güçlü görmektir; yapabildiklerimizi ve sınırlarımızı birlikte değerlendirebilmektir.

Sağlıklı Özgüven Nasıl Olmalıdır?

Sağlıklı bir güven duygusuyla bir işe, elimizden gelenin en iyisini yapmaya ve kabul edilebilir bir sonuç ortaya koymaya niyet ederek yaklaşırız. Bir şeyi başaramadığımızda mazeret üretmek yerine yeniden denemeyi düşünebiliriz. İlk seferde doğru anlayamadığımız ya da yapamadığımız bir işin dünyanın sonu olmadığını bilir, hatalarımızdan ders çıkarırız.

Kendimize güvenmek, başarısız olmayacağımızdan emin olmak değildir. Başarısızlık ihtimalini de kabul ederek yeniden deneyebileceğimizi bilmektir. Bu bakış, hedeflerimizin peşinden giderken bize güç verir ve başarılarımızı takdir etmemizi kolaylaştırır.

Kendimize Olan Güvenimizi Neler Etkiler?

Birçoğumuz belirli zamanlarda, belirli insanlarla ve belirli durumlarda kendimizi güvenli hissederken başka koşullarda bu duyguyu yitirebiliriz. Kendimize olan güvenimizi geliştirmek istiyorsak önce onu nelerin etkilediğini anlamaya çalışabiliriz. Özgüven nasıl kazanılır diye düşünüyorsanız, aşağıdaki sorular başlangıç noktası olabilir:

• Kendimize en çok güvendiğimiz zamanlar hangileridir?
• Yeteneklerimizden emin olduğumuz ve kendimizi rahat hissettiğimiz durumlar nelerdir?
• Kendimizi en rahat hissettiğimiz insanlar kimlerdir? Bunun nedeni ne olabilir?
• Bu insanlar bize kendimizi daha güçlü hissettirecek ne söylüyor veya ne yapıyorlar?
• Kendimize olan güvenimizin en düşük olduğunu ne zaman hissediyoruz?
• Kendimizden şüphe etmemize neler neden oluyor?
• Hangi insanlar ve durumlar kendimizi güvensiz hissettiriyor?
• Bu durumlarda bize söylenen ya da yapılan neler var?

Yanıtlar, hangi koşullarda kendimizden şüphe ettiğimizi ve nerede daha rahat hissettiğimizi görmemize yardımcı olabilir. Örneğin yeni bir duruma hazır hissetmek ya da kendimizi iyi gördüğümüz bir gün, güvenimizi etkileyebilir. Bu duygunun zaman zaman artıp azalması mümkündür; bazı günler kendimizi daha güçlü hisseder, bazı günler arkadaşlarımızın yanında yetersiz bulabiliriz.

Yeteneklerimizi sürekli başkalarınınkiyle kıyaslamak yerine kendi gelişimimize bakmak daha yararlı olabilir. Başkalarının farklı becerileri olması, bizim yapabildiklerimizi değersiz kılmaz. Önemli olan, geçmişte nerede olduğumuzu ve bugün ne kadar ilerlediğimizi de görebilmektir.

Özgüven Nasıl Kazanılır? Özgüven Artırma Yolları

Kendimize olan güvenimizin zayıfladığı zamanlarda ilk adımlardan biri, hiç kimsenin mükemmel olmadığını kabul etmektir. Başka insanların sizde olmayan becerileri olabilir; sizin de onların yapamadığı şeyleri yapabildiğiniz alanlar vardır. Özgüven artırma yolları arasında, eksiklerimize takılıp kalmak yerine yapabildiklerimizi ve gelişebileceğimiz yönleri fark etmek de bulunur.

1. Yeteneklerinizi Önemseyin

Sadece eksik olduğunuz yönlere odaklanmayın; iyi yaptığınız şeyleri de görün. Sahip olduğunuz becerileri küçümsemek yerine geliştirmeye çalışın. Yapabildiklerinizi önemsiz saymamak, kendinize ilişkin daha gerçekçi bir değerlendirme yapmanıza yardımcı olur.

2. Kendinizi Başkalarıyla Sürekli Kıyaslamayın

Başkalarının güçlü olduğu alanları görüp yalnızca kendi eksiklerinize odaklanmak, kendinizden şüphe etmenize neden olabilir. Her insanın yetenekleri ve yaşam deneyimleri farklıdır. Başkalarının ne yaptığı kadar sizin nereden başlayıp bugün ne kadar ilerlediğiniz de önemlidir. Sürekli yarışmak yerine kendi gelişiminizi takip edin.

3. Başarılarınızı Hatırlayın

Geçmişte başardığınız şeyleri, büyük ya da küçük olmalarına bakmadan düşünün. Zorlandığınız hâlde tamamladığınız bir iş, verdiğiniz önemli bir karar veya üstesinden geldiğiniz bir sorun kendinize bakışınızı değiştirebilir. Sahip olduğunuz yetenekleri ve onları iyi kullandığınız zamanları hatırlamak, kendiniz hakkındaki düşüncelerinizi daha gerçekçi değerlendirmenize yardımcı olur.

4. Hata Yapmaktan Korkmayın

Hata yapmak her zaman başarısız olduğunuz anlamına gelmez. Bir işi ilk denemede yapamamak, onu hiçbir zaman yapamayacağınızı göstermez. Hatalarımızdan ders çıkarabildiğimiz sürece onları gelişme sürecinin bir parçası olarak görebiliriz. Kendine daha fazla güvenmek, hata yapma ihtimalini de kabul etmeyi gerektirir.

5. Sorumluluk Alın

Kendimize olan güvenimiz yalnızca düşünerek değil, harekete geçerek de gelişir. Yeni sorumluluklar almak, karar vermek ve sonuçlarıyla karşılaşmak yeteneklerimizi daha iyi tanımamızı sağlar. Önce küçük sorumluluklarla başlayabilir, zamanla daha büyük adımlar atabilirsiniz.

6. Fikirlerinizi İfade Edin

Düşüncelerinizi sürekli kendinize saklamak yerine uygun ortamlarda ifade etmeye çalışın. Başlangıçta zorlanabilirsiniz; yine de fikirlerinizi açıkça dile getirmek, zamanla iletişim kurarken daha rahat hissetmenize yardımcı olabilir. Kendi düşüncelerimizi ifade edebilmek, kendimize güvenmek açısından önemli bir adımdır.

7. Kabuğunuzdan Çıkın

Yeteneklerinizi önemseyin ve zaman zaman alıştığınız sınırların dışına çıkmayı deneyin. Daha rahat ve girişken davranmayı, fikirlerinizi daha açık ifade etmeyi ve sorumluluk almayı deneyebilirsiniz. İş yaşamında karar alma ve uygulama süreçlerine daha aktif katılmak da atılabilecek adımlardan biridir.

Enerjik ve kendine güvenen insanların davranışlarından öğrenebilir, cesaretli davranmayı deneyebilirsiniz. Başarısızlıkları yalnızca yenilgi olarak görmek yerine onlardan neler öğrenebileceğinizi düşünün. Attığınız her gerçekçi adım ve elde ettiğiniz her başarı, kendinize duyduğunuz güvenin gelişmesine katkıda bulunabilir.

Özgüven Bir Anda Değil, Zamanla Gelişir

Bir anda tamamen farklı bir insan olmaya çalışmak gerekmez. Daha önce söylemekten çekindiğiniz bir düşünceyi ifade etmek, ertelediğiniz küçük bir sorumluluğu üstlenmek veya öğrenmek istediğiniz bir konuda harekete geçmek başlangıç olabilir. Küçük ve gerçekçi adımlar, yeni deneyimler edinmenizi ve neleri yapabildiğinizi görmenizi sağlar.

Kendimize olan güvenimiz bir anda değişmez. Kendimizi tanıdıkça, yapabileceklerimizi gördükçe ve karşılaştığımız sorunlarda yeniden denedikçe bu duygu zamanla gelişebilir. Kendinize güvenmek, kusursuz olduğunuzu kanıtlamak değil; güçlü yanlarınızı ve sınırlarınızı görerek ilerlemeye devam etmektir.