Sevgi Özgürlüktür

Sevgi, yalnızca birine yakın olmak ya da onu hayatımızda tutmak mıdır? Osho’nun bu sözleri, sevginin insanı nasıl dönüştürdüğünü ve gerçek sevginin neden özgürlükle birlikte düşünülebileceğini sorguluyor. Osho sevgi sözleri arasında öne çıkan bu yaklaşımda, sevilen kişiyi sahiplenmek yerine onun kendi varlığına alan açmak önem kazanıyor.

Asla yanlış bir şeyi sevme çünkü o, seni dönüştürecektir. Hiçbir şey sevgi kadar dönüştürücü değildir. Seni yükseltecek, yüksek seviyelere çıkaracak şeyi sev. Kendinin ötesindeki bir şeyi sev. Dinin tüm gayreti budur: Sana Tanrı gibi bir sevgi objesi verir, böylece düşmene olanak kalmaz. Kişi yükselmelidir. Bir tür ‘ben,’ ‘ben-o’ olarak var olur.
  
Diğer tür ‘ben,’ ‘ben-sen’ olarak var olur. Bir kişiyi sevdiğinde diğer tür bir ‘ben’ sende ortaya çıkar: ‘ben-sen.’ Birisini seversin, o kişi olursun. İyi ama ya öz sevgi? ‘O’ yoktur ve ‘sen’ yoktur. ‘Ben’ kaybolur. Çünkü ‘ben’ sadece iki bağlamda var olabilir: ‘o’ ve ‘sen.’ ‘Ben’ figürdür, ‘o’ ve ‘sen’ alan olarak iş görür. Alan kaybolduğunda ‘ben’ kaybolur. ‘Sen’ tek başına kaldığında, sen varsın ama bir ‘ben’in yoktur, herhangi bir ‘ben’ hissetmezsin.

Sen basitçe derin bir /oluşsun./ Normalde biz “ben varım” deriz. Bu haldeyken, kendini derinlemesine seviyorken ‘ben’ kaybolur. Sadece ‘varım’ kalır. Saf varoluş, saf varlık kalır. O seni muazzam bir saadetle dolduracaktır. O seni bir kutlamaya, bir sevince dönüştürecektir. Onlar arasında ayrım yapmak sorun olmayacaktır. Eğer sen giderek daha çok mutsuz oluyorsan, o zaman sen bir kendini beğenmişlik yoluna kapılmışsındır. Eğer sen giderek daha çok sakin, sessiz, mutlu, bir arada olursan, o zaman sen başka bir yolculuğa çıkmışsındır: öz sevgi yolculuğuna.
  
Eğer sen ego yolculuğundaysan başkalarına karşı tahripkâr hale geleceksin çünkü ego ‘sen’i yok etmeye çalışır. Eğer öz sevgiye doğru yol alırsan ego kaybolacaktır. Ve ego kaybolduğunda diğerine kendisi olması için izin verirsin; bütünüyle özgürlük tanırsın. Eğer herhangi bir egon yoksa, sevdiğin diğer kişiye bir hapishane yaratamazsın, bir kafes yaratamazsın. Diğerine yüksek cennetlerde bir kartal olması için izin verirsin. Diğerine kendisi olması için izin veriyorsun; bütünüyle özgürlük tanırsın. Sevgi tam özgürlük verir, sevgi özgürlüktür. Senin için özgürlük, sevginin nesnesi için özgürlük. Ego esarettir. Senin için esaret ve kurbanın için esaret.

OSHO

Sevgi özgürlüktür: Osho’nun sözlerinin anlamı

Bu sözlerde sevgi, insanı olduğu yerde tutan bir duygu değil; onu dönüştüren ve yükselmeye çağıran bir deneyim olarak anlatılıyor. “Yanlış bir şeyi sevme” uyarısı da sevginin yöneldiği şeyin insan üzerindeki etkisine dikkat çekiyor. Osho’nun yaklaşımında, sevdiğimiz şey bizi daraltıyor ve aşağı çekiyorsa, sevginin dönüştürücü gücünü yeniden düşünmek gerekir. Kendinin ötesindeki bir şeyi sevmek ise kişinin yalnızca kendi çıkarına ve benliğine kapanmaması fikrine bağlanıyor.

“Ben-o”dan “ben-sen”e: öz sevgi ve ego arasındaki fark

Metindeki “ben-o” ve “ben-sen” ayrımı, kişinin ilişki içindeki duruşunu anlatan bir düşünce çerçevesi sunuyor. “Ben-o” hâlinde öteki, kişinin karşısında duran bir nesne gibi algılanabilir. “Ben-sen” ifadesinde ise ilişki, karşılıklı varoluşa ve yakınlığa açılır. Osho’nun öz sevgi açıklaması bu ayrımı daha da ileri taşır: Kişi kendini derinden severken, kendisini sürekli tanımlayan ve öne çıkaran “ben” duygusunun gevşediğini; geriye daha yalın bir varoluş hissinin kaldığını söyler.

Burada öz sevgi, kendini başkalarından üstün görmekle aynı şey değildir. Metnin kendi ölçütü, bu iki yönelimin insanda bıraktığı hâlidir: Sürekli artan mutsuzluk ve kendini beğenmişlik ego yolculuğuna; daha fazla sakinlik, sessizlik ve mutluluk ise öz sevgi yolculuğuna işaret eder. Bu nedenle ego ve sevgi ilişkisi, yalnızca kişinin kendisi hakkında ne düşündüğüyle değil, bu düşüncenin başkasına nasıl yaklaştığıyla da ilgilidir.

Gerçek sevgi özgürlük verir mi?

Osho’nun verdiği yanıt açıktır: Sevgi, sevilen kişiyi bir kafese koymak ya da onun yerine karar vermek değildir. Kartal metaforu, bu düşüncenin en güçlü ifadesidir; sevilen kişiye kendi kanatlarıyla uçabileceği alanı tanımak gerekir. Özgürlük burada uzaklaşmak ya da ilgisiz kalmak anlamına gelmez. İlişki sürerken diğerinin kendisi olmasına izin vermek, sevgiyi sahiplenmeden ve kontrol etmeden yaşayabilmektir.

Bu bakışta sevgi ve özgürlük birbirine karşıt değildir. Kişi kendi içinde daha az ego ve daha çok öz sevgiyle hareket ettikçe, sevdiği insanı kendi ihtiyaçlarına göre biçimlendirme isteği de azalır. Böylece özgürlük yalnızca sevilen kişiye değil, seven kişiye de tanınır: Biri başkasını yönetmenin yükünden, diğeri ise bir başkasının beklentilerine göre yaşama baskısından uzaklaşır. Osho’nun temel mesajı, sevgiyi esarete dönüştürmeden yaşamak ve her iki kişinin de kendi varlığına yer açmaktır.