Kelebekleri Özgürleştirmek: Para Üzerine Bir Çalışma

Para Blokajlarını Fark Etmek ve Çözmek

Çekim yasasıyla ilgilenenlerin peşinden koştuğu en önemli şeylerden biri paradır. Daha iyi bir yaşamın ve hayatta kalmanın güvencesi olarak parayı görür, daha fazlasını kazanmanın yollarını ararız. Oysa para bir değiş tokuş aracıdır; maddi ihtiyaçlarımızı karşılayabilir ama tek başına mutluluk ya da sevgi sağlayamaz. Bu sözlere itiraz edenler, “Sen bana parayı ver, ben hepsini yaparım,” diyebilir. Fakat parayla ilgili beklentilerimizi ve ona yüklediğimiz anlamları birbirinden ayırmak gerekir.

Güçlü Sorularla Para İnançlarını Görmek

Bu danışanımla özgüvenini geliştirmek için daha önce üç dört kez bireysel çalışma yapmıştık. Her çalışmadan sonra hayatında değişiklikler olduğunu söylüyordu. Bu kez iş konusunda yaşadığı sıkıntıyı ele almak istedi. İstediği türden bir iş buluyor, işe başlıyor, bir süre sonra kendini sabote edip işten ayrılıyor; bir müddet evde kaldıktan sonra eşi ya da çocuklarının teşvikiyle yeniden iş arıyor ve aynı döngüye giriyordu.

Ona, “İşi ne için istiyorsun?” diye sordum. “Para için,” dedi. “Öyleyse çalış,” dedim. “Canım çalışmak istemiyor,” diye karşılık verdi. Çalışırsa ne olacağını sorduğumda eşinin kazancının yetmediğini, borçları ödemek ve çocuklarının okul masraflarını karşılamak istediğini anlattı.

Para kazanması gerektiğini söylüyor ama çalışmak istemiyordu; ortada bir çelişki vardı. “İşe ne için ihtiyacın var?” diye yeniden sordum. Cevap yine aynıydı. Ardından, “Peki, kendin için ne istiyorsun?” diye sordum. Kendisi için bir şey istemediğini fark etti. Çalışmayı başkalarını mutlu etmek, çocuklarına para vererek onların sevgisini görmek için istiyordu. İhtiyaçlarını ve beklentilerini yalnızca başkalarının mutluluğu üzerinden kurduğunda yaptığı işten zevk alamaması anlaşılır hâle geliyordu.

Danışanım evliydi. Ona, çalışmak zorunda olduğunu kimin söylediğini sordum. Eşinin kazancının yeterli olmadığını düşündüğünü söyledi. Bu düşüncenin kime ait olduğunu sorduğumda babasını işaret etti. Babası, tek başına çalışarak eve yetemediğinden yakınır; annesi çalıştığı dönemlerde bile çocuklarına kendi ayakları üzerinde durmalarını ve eve yardımcı olmalarını söylerdi. Böylece bugünkü iş ve para düşüncelerinin bir kısmının, çocukluğunda duyduğu sözlerle bağlantısını görmeye başladı.

Sonra, “Bir kamyon paran olsaydı ne yapardın, nasıl hissederdin?” diye sordum. “Ben o kadar para istemem ki,” dedi. Nedenini sorunca, “Çok para yalansız olmaz,” diye cevap verdi.

Ardından “Çok söz yalansız, çok para haramsız olmaz,” dedi. Para hakkında başka neler düşündüğünü sorduğumda şu inançları sıraladı: “Fakirlik erdemliktir.” “Öbür dünyada bu kadar malın kefaretini ödeyemem.” “Çok para azdırır.” “Çok param olursa bir sürü akraba ortaya çıkar.” “Çok param olursa hakkıyla ibadet edemem.”

Sayıp döktükçe gülmeye başladım. “Parayla ilgili sorun yaşaman şaşırtıcı değil; para istiyor görünürken aynı anda zenginliği reddediyorsun. Bir çelişkinin içindesin,” dedim. Bu düşüncelerin kime ait olduğunu sorduğumda yine babasını söyledi. Para kazanmayı arzulamakla paranın kötü sonuçlar getireceğine inanmak bir arada duruyordu. Para kazanmayı engelleyen bilinçaltı inançlar bazen tam da bu tür karşıt mesajlarda görünür hâle gelir: Bir yanımız isterken diğer yanımız, sahip olmanın bedelinden korkabilir.

Önceki çalışmalarımızda danışanımın kız evlat olarak babasının ona bakışından rahatsızlık duyduğunu da konuşmuştuk. Bu defa aile dizimi yaklaşımından yararlanarak ailesini zihninde bir odaya yerleştirmesini ve aralarındaki duruşu anlatmasını istedim. Babası ile annesi bir aradaydı; erkek kardeşi başka bir ikilide, ablası onun yanında, danışanım ile kız kardeşi ise biraz ileride ve diğerlerinden ayrı duruyordu.

“Siz neden ayrısınız?” diye sordum. “Kız olduğumuz için,” dedi. Ablasının neden erkek kardeşinin yanında olduğunu sorduğumda, “O erkek gibi kızdı; erkek gibi çalışır, eve para getirirdi,” diye açıkladı. Danışanımın anlatımında, babanın evi geçindirme beklentisi ve erkek evlat isteği aile içindeki rolleri etkilemişti. Ablası bu beklentiyi karşılamak üzere erkek kardeşinin bulunduğu yere yakın duruyor; danışanım ve kız kardeşi ise kendilerini ailenin dışında hissediyordu.

Danışanım, ablası kadar erkeksi davranmadığı için aile içinde söz sahibi olmaya layık olmadığını düşünüyordu. Kendi bedenini ve kadınlığını kabul etmekte zorlandığını, hatta bunu bedenine yansıttığını anlattı. Zihninde erkek gibi olmaya çalışırken kendisini bedensel olarak da rahat hissedemiyordu. Bu anlatım, onun para ve çalışma konusundaki tutumunun yalnızca bugünkü iş koşullarıyla değil; aile içindeki kabul, rol ve değer görme deneyimleriyle de bağlantılı olabileceğini düşündürdü.

Kendi ailesinde de sanki evin reisiymiş gibi davranıyor, eşinin kazancını yetersiz bulduğu için çalışması gerektiğini düşünüyordu. Ona, eşinin ailesi için yeterince para kazanmasına zihninde izin vermeyi ve eşini babasından farklı biri olarak görmeyi önerdim. Ancak babasının çocuklarına kendi paralarını kazanmaları gerektiğini sürekli söylediğini, eşinden para almanın da kendisini rahatsız ettiğini belirtti.

Annesinin de her ziyaretinde paranın yetmediğinden yakındığını söyledi. Annesinin parası olsa bile sürekli bu konudan söz etmesi danışanımı rahatsız ediyor, yanına gitmek istememesine yol açıyordu. Annesine yardım etmek istiyor, fakat bunu yapacak yeterli parası olmadığını düşününce sıkıntı duyuyordu. Ailede herkes çalışıyor ama herkes kendisini parasızlığa inanmış buluyordu. Danışanım da bu örüntüyü kendi evine taşımış olabileceğini fark etti.

Aile Dizimi Çalışmasında Almayı Kabul Etmek

Aile dizimi çalışmasının bir bölümünde, annesini bir sandalyede otururken hayal etmesini; karşısında dizlerinin üzerine çökerek gözlerinin içine bakmasını istedim. Ona şu sözleri tekrarlamasını söyledim: “Sen benim annemsin, ben senin çocuğunum. Sen büyüksün, ben küçüğüm. Sen verirsin, ben alırım.”

Bilinçli Yaratma Sanatı Kitabım İçin lütfen aşağıdaki linke tıklayınız

Bu sözleri söylerken, özellikle “Sen verirsin, ben alırım” kısmında zorlandı. “Verdiklerin için teşekkür ederim, onlar bende kalacak,” cümlesini de eklemesini istedim. Annesinin sürekli parasızlıktan söz etmesi, ondan bir şey almayı danışanım için rahatsız edici hâle getirmişti. İlk başta zorlanmasına rağmen sözleri tekrar ettikçe gerginliğinin azaldığını söyledi.

Ardından annesinin ona deste deste para verdiğini hayal etmesini istedim. Bunu da yaptı; tekrar ettikçe annesinden almayı kabul etmesi kolaylaştı ve ona teşekkür etti. Sonra aynı çalışmayı babasıyla zihninde canlandırmasını, aynı sözleri ona da söylemesini istedim.

Babasıyla ilgili cümleleri tekrarlarken göğsü sıkışmaya, boğazı düğümlenmeye ve nefes almakta zorlanmaya başladı. Bir süre sonra babasının elinde para olduğunu ve bu parayı onun avucuna bıraktığını hayal etmesini istedim. Fakat babasının parayı eline aldığını, sonra geri çektiğini; ona vermediğini söyledi.

Bu sırada ailede babasıyla hiç para alışverişi olmadığını hatırladı. Para gerektiğinde annelerinden istiyor, çocuklar da kazandıkları paraları annelerine veriyordu. Annesi çocuklar için ailenin para kasası gibiydi. Bu nedenle babasının ona para vermesini hayal etmekte zorlanıyordu. Babasını zihninde para odaklı ve ulaşılmaz biri olarak tanımlıyordu.

Sözleri tekrarlamaya devam etti. Önce babası parayı eline koyuyor ama sonra geri alıyordu; bir süre sonra ise parayı ona verdiğini hayal edebildi. O anda, “Babam parayı veriyor ama para benim için bir anlam ifade etmiyor. Paranın benim için önemi yok,” dedi. Babasının gözlerinin içine baktığında sevgi gördüğünü ve bunu ilk kez yaşadığını anlattı.

Kontrol Sende Kitabım için lütfen aşağıdaki linki tıklayınız

Aradığı şeyin para değil, sevgi olduğunu fark etti. Yıllarca babasından sevgi ve onay alabilmek için onun odağında olduğunu düşündüğü şeye, paraya yönelmişti. Daha önceki çalışmalarımızda, babasının kendisinden para beklediğini ve para kazanıp getirdiğinde davranışının değiştiğini düşündüğü bazı anları da anlatmıştı. Zamanla, para kazanırsa babasının onu seveceği fikrini geliştirmişti.

Para kazanmadığında ya da eve para getirmediğinde suçluluk duyuyordu. Babasının erkek çocuk beklentisi ve ailedeki roller hakkındaki deneyimleri, kendi kadınlığını bastırdığını düşünmesine de eşlik ediyordu. Çalışma sırasında babasından sevgi aldığını imgelemesini istedim. Bu onu rahatlattı. Eşi ve çocukları için para kazanıp onlara vererek onların sevgisini almaya çalıştığını; çalışmadığında ise kendisini işe yaramaz hissettiğini fark etti. Üstelik kazandığı parayı ailesine verdiğinde, babasından beklediği karşılığı eşi ve çocuklarından alamadığı için tatminsizlik yaşıyordu.

Para Blokajları Nasıl Çözülür? Farkındalıkla Başlamak

Onun kilitlenmesi babasıyla ilişkisindeydi. Kilidi açacak anahtar, kendisinin babasıyla olan ilişkisine bakış açısındaydı. Anahtarı başka yerde arıyordu.

Eşi ya da çocukları babası değildi. Onlardan, babasından beklediği sevgi ve onayı almaya çalışması içindeki tatminsizliği artırıyordu. Bu çalışma, onun kendi anlatımı içinde para kazanma isteğiyle sevgi arayışının nasıl birbirine bağlandığını görmesine yardımcı oldu. Elbette bu, herkesin para sorunlarının aynı nedenden kaynaklandığı anlamına gelmez; bu, danışanımla yaptığımız çalışmadan bir örnektir.

Anne ve babasıyla ilgili çalışmalara devam etmesini istedim. Kendi yaklaşımımda, kişinin zihnindeki ilişki algısını fark etmesinin gerçek hayattaki tutumuna da yansıyabileceğini düşünüyorum. Hayatınızda yeterince para olmadığını düşünüyorsanız, kendinize ve ailenizden duyduğunuz para mesajlarına bakabilirsiniz. Anne ve babanızın para hakkındaki sözlerini, kendi para inançlarınızla karşılaştırın. Hangi düşünceleri benimsediniz, hangileri bugün sizin hayatınızın bir parçası?

Parayla ilgili bilinçaltı çalışma, burada anlatılan yaklaşımda, para kazanma isteğinin yanında paraya yüklenen anlamları ve çelişkili beklentileri fark etmeye dayanıyor. “Para kazanırsam sevilirim” ya da “Çok para sahibi olmak kötü sonuçlar getirir” gibi düşünceler sizde varsa, onları hemen doğru veya yanlış ilan etmek yerine nereden geldiğini sorgulayabilirsiniz. Para blokajları nasıl çözülür sorusuna bu yazının verdiği ilk yanıt, otomatikleşmiş inançları fark etmek ve kendinize yeni seçenekleri düşünme izni vermektir.

Kendinize Sorabileceğiniz Açılım Soruları

Kendinize yeni bir bakış açısı kazandıracak sorular sorun. Örneğin:

• Yeterince param olmadığı düşüncesine neden tutunuyorum?
• Parayı hangi ihtiyaçlarım için istiyorum?
• İhtiyaç olarak gördüğüm şeylerin hangileri hayatım için gerçekten olmazsa olmaz?
• Hangi sorunlarımın çözümü için parasızlığı bir paravan olarak kullanıyorum?
• Yaşamımın hangi alanında parayı reddediyorum?
• Paraya sahip olmamanın nesini seviyorum?
• Yaşamımdaki hangi inanç kalıpları para kazanmamı veya parayı kabul etmemi zorlaştırıyor?
• Her şeyi olabilen, yapabilen, bilebilen ve her şeye sahip olabilen biri olsaydım kim olurdum? Ne olurdum? Hayatım nasıl olurdu?
• Şu anda bu kişi olmayı zihinsel olarak seçmeme engel olan ne?
• Neyi alıp kabul etmeye gönüllü değilim?
• Hayatımla ve parayla ilgili neyi olmaya, bilməyə, algılamaya, alıp kabul etmeye gönüllü değilim?
• Eğer para mesele olmasaydı, neyi seçerdim?

Soruları sorun ve cevapların hemen gelmesine takılmadan serbest bırakın. Sorular, daha önce fark etmediğiniz seçenekleri görmenize yardımcı olabilir. Önce farklı seçeneklerin var olmasına zihinsel olarak izin verin; ortaya çıktıklarında değerlendirin ve size uygun değilse yeniden seçin. Takıldığınız yerde, hangi inanç ya da düşüncenin sizi durdurduğunu fark edip yeniden deneyin.

Hayat seçimlerden oluşur. Kendinize seçim yapma izni verdikçe özgürleşebilir ve farklı olasılıkları görebilirsiniz.

Not: Herkesin bilinçaltı kendine özeldir. Burada anlattıklarım fikir vermek ve değişimin mümkün olabileceğini göstermek amacıyla paylaşılmıştır. Sonuçlar kişiden kişiye değişir.

Hayat sürekli değişir. Doğrular bulunduğu zamana ve mekâna göre değerlendirilir; dün doğru olan bugün doğru olmayabilir. Neyi seçip neyi seçmeyeceğiniz size kalmıştır.

Tavsiyem, sizdeki bir inancı yıkarken yerine yeni bir inanç yükleyen akımlardan ve kişilerden uzak durmanızdır.

Hayatınıza katkıda bulunmasını diliyorum.

Saygılar

Halis ŞAHİNER